ایران و استعمار انگلیس | موسسه مطالعات و پژوهش هاي سياسي

                                                                                                         



استحاله فرهنگی، استراتژی فرانوین استعمار پیر

به‌دنبال پیروزی انقلاب اسلامی، دول استعمارگر غربی که به‌لحاظ نفوذ درحاکمیت و شناخت دقیق از ساختار و رفتارهای سیاسی دولتمردان جدید دچار ضربه شدید و فقر اطلاعاتی قابل توجهی شده بودند، درطول سه دهه گذشته تلاش‌های وسیعی را درجهت افزایش آگاهی خود انجام داده‌اند.
نفوذ در دستگاه‌های اطلاعاتی، سازمان‌ها و مراکز حیاتی کشور و نیز تلاش برای دسترسی به اطلاعات طبقه‌بندی شده نظام از طرق گوناگون از اهم فعالیت‌های سرویس‌های جاسوسی و اطلاعاتی غرب بوده است. در این‌باره نقش دولت بریتانیا و سازمان‌های اطلاعاتی آن به‌طور کاملاً مشهود قابل تأمل و بررسی است؛ به‌طوری‌که همچنان نیز برای حضور و نفوذ در ارکان و سطوح مختلف تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی در جمهوری اسلامی ایران، به‌عنوان کشوری مهم و تأثیرگذار در منطقه خاورمیانه و تعقیب منافع سیاسی و فرهنگی و اقتصادی خود درتلاش هستند.
هرچند این کشور به اصطلاح به‌طور رسمی و به ظاهر هرنوع سیاست تغییر رژیم از نوع سخت را رد می‌کند، اما از سوی دیگر در لایه‌های پنهان با ایجاد بسترهای مناسب جهت برقراری ارتباط با گروه‌های مختلف جامعه سعی در بهره بردن از استراتژی براندازی از نوع نرم را داشته است.
یکی از مراکزی که به‌منظور تغییر افکار و به‌دنبال آن تغییر رفتار درجامعه ایران فعالیت می‌کند، شورای فرهنگی آموزشی بریتانیا (British Council) است که تحت عنوان بخش فرهنگی سفارت انگلستان در تهران و 220نقطه جهان فعالیت می‌کند.
از جمله اقدامات این بخش می‌توان به مواردی چون‌ برگزاری آزمون‌های عمومی و تخصصی زبان انگلیسی، مشاوره‌های آموزشی، اعطای بورسیه در مقاطع مختلف تحصیلات تکمیلی و نیز به نخبگان، محققان، اساتید دانشگاه و مراکز آموزش عالی، از سوی دیگر هدایت پروژه‌های علمی، آموزشی، پژوهشی و هنری با مشارکت مراکز ایرانی و انگلیسی، پروژه‌های مشترک دانشگاهی و موارد متعدد دیگری اشاره نمود.
اگرچه فعالیت‌های مذکور فی‌نفسه اموری عادی به‌نظر می‌رسند اما نکته مهم این است که این مرکز درپوشش این پروژه‌ها اهداف و مقاصدی چون شناسایی و جذب نخبگان علمی و دانشگاهی، طرح‌ها و پروژه‌های مراکز آموزش عالی و تحقیقاتی، جمع‌آوری اطلاعات در زمینه‌های مختلف در قالب نظرسنجی از مراجعان حضوری و... را دنبال می‌کنند. باید به این نکته توجه داشت که امروزه سیستم‌های اطلاعاتی و جاسوسی از روش‌های متنوعی برای کسب اطلاعات و نفوذ در لایه‌های مختلف جامعه هدف استفاده می‌کنند که در این بین شناسایی و ارتباط با نخبگان علمی و دانشگاهی از اهم فعالیت‌های آنان است.
انتخابات دور دهم ریاست‌جمهوری ایران فرصتی برای اقدامات آشکار این مراکز به ظاهر علمی برای دخالت در امور داخلی کشور و اخلال در نظم عمومی و امنیت جامعه بود چنانچه در این رابطه می‌توان به موارد ذیل اشاره نمود:
1ـ تشکیل کارگروهی جهت بررسی تحولات روزانه کشور و رصدکردن اخبار خبرگزاری‌ها، روزنامه‌ها، وبلاگ‌ها، وب‌سایت‌ها، صدا و سیما، سپاه و... چندماه قبل از انتخابات در سفارت انگلستان
2ـ فعالیت گسترده اطلاعاتی در جمع‌آوری اطلاعات از ناآرامی‌ها و اغتشاشات پس از انتخابات
3ـ تشویق به اعتراض در قالب نافرمانی مدنی
4ـ شرکت دیپلمات‌های سفارت در تجمعات غیرقانونی پس از انتخابات
حال با توجه به نقش آشکار و غیرقابل انکار سرویس‌های اطلاعاتی انگلیس در ناآرامی‌های پس از انتخابات سال گذشته و نیز اقدامات خصمانه این کشور درعرصه بین‌الملل و عضویت این کشور در باشگاه ضدایرانی غرب، نوع و نحوه تعامل جمهوری اسلامی ایران با این کشور نیازمند یک بازنگری جدی است و باید درسطح مناسبات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی فی‌مابین تجدیدنظر اساسی کرد.